Todas as colaboracións

“Palabras contra a violencia”: ‘O grupo’ de An Alfaya e ‘Bicos e non balas’ de Antonio García Teijeiro.

Montse Pena Presas aborda as ‘palabras contra a violencia’ a través de dous libros: ‘O grupo’ de An Alfaya e ‘Bicos e non balas’ de Antonio García Teijeiro. 

“Os imaxinarios” de A.F. Harrold e “Monstro de ollos vermellos” de R.J. Peralta e Blanca Millán

“Os imaxinarios” de A.F. Harrold en Sushi Books e “Monstro de ollos vermellos” de R.J. Peralta e Blanca Millán en Galaxia no centro da colaboración de Montse Pena que aborda así ‘as trampas da imaxinación”.

Os monstros como elemento central da literatura infantil

Un personaxe destacado da literatura infantil, o monstro, no centro da colaboración semanal de Montse Pena Presas a través dunha novidade e un clásico: Somos os monstros, de Paula Carballeira, e Onde viven os monstros, de Maurice Sendak. 

A escritora alemá Ursula Wölfel xa ten dúas obras traducidas ao galego

A escritora alemá Ursula Wölfel no centro da colaboración de literatura infantil e xuvenil de Montse Pena que recomenda dúas obras súas traducidas ao galego en Kalandraka.  

Afondamos na obra de Alice Vieira

 

A escritora portuguesa Alice Vieira no centro da colboración de literatura infantoxuvenil de Montse Pena Presas, que recomenda dúas das súas obras: A lúa non está á venda (Galaxia, 1990) e Caderno de agosto (Xerais, 1999).

 

Repasamos a obra infantil do ilustrador Eric Carle

A colaboración semanal de Montse Pena tráennos hoxe ao ilustrador estadounidense e criado en Alemaña, autor de obras coma Unha eiruga moi larpeira ou O artista que pintou un cabalo azul.

Repasamos a obra de Christine Nöstlinger con Montse Penas

A autora austríaca Christine Nöstlinger foi unha das escritoras de LIX do S. XX máis recoñecidas no seu pais, pero tamén tivo unha pegada importante na nosa literatura, xa que bastantes dos seus libros foron traducidos ao galego. Hoxe reparamos nunha das obras da cuatriloxía protagonizada polos amigos Susi e Paul: “Querida Susi… querido Paul”, “Querida avoa… a túa Susi”, “Diario secreto de Susi. Diario secreto de Paul” e “A auténtica Susi”, no que a autora semella darlle a oportunidade ao seu lectorado de ir medrando con estes personaxes, podendo coñecer así a unha Susi adolescente e máis madura.

“Diario secreto de Susi. Diario secreto de Paul” foi premio Andersen e ten unha peculiaridade orixinal: como indica o título, media obra é o diario de Susi e a outra media, o diario de Paul. A lectora tan só ten que xirar o libro para comezar a ver como se ven os acontecementos dende a perspectiva do outro protagonista e comprobar, así, que a realidade ten moitas versións. Ademais, as ilustracións, de ton moi naïf, que potencian tamén esa compoñente humorística que ten a obra, foron realizadas por unha das fillas de Nöstlinger, ao igual que as do resto da serie. Aquí aparecen algúns dos temas clásicos das obras de Nöstlinguer, como a incomprensión ou a importancia da amizade pero tamén cuestións de calado como a inmigración ou a visibilización de familias non tradicionais, basicamente de pais separados.

Hai varios motivos polos que ler a Nöstlinger. Un é a súa prosa sinxela, moi clara, pero tamén moi envolvemente: o lector quererá seguir para profundizar neses personaxes que se tornan imprescindibles e á vez, profundamente familiares. Outro é, sen dúbida, o tratamento do humor, e outro son precisamente os seus protagonistas: nenos e nenas reais, moitas veces imperfectos, ás máis das outras, politicamente incorrectos, pero sempre moi achegados ao lectorado. 

Lemos libros de Leo Lionni, en Kalandraka

Hoxe volvemos a un clásico do álbum ilustrado, Leo Lionni. Os seus libros son moi atractivos para o lectorado máis novo e caracterízanse por unha traballada sinxeleza, a orixinalidade das súas historias e o protagonismo do mundo animal. Varios dos libros de Leo Lionni están publicados en galego por Kalandraka.

Pequeno azul e pequeno amarelo foi o seu primeiro álbum e fala da diversidade a través dunhas ilustracións moi sinxelas, círculos azuis e amarelos. O libro naceu entretendo os seus fillos durante unha viaxe en tren.

Frederick, traducido ao galego por Xosé Manuel González Barreiro, é unha historia dunha familia de ratos que traballa arreo para prepararse para a chegada do inverno: Todos os membros da familia participan, agás un: Frederick. A lectora descubrirá que, en realidade, o ratiño tamén o fai, pero que a súa é unha función diferente: recoller palabras para o inverno.

Outro álbum de Lionni menos coñecido é Cornelio, que tamén acaba de reeditar Kalandraka. Conta a historia dun crocodilo que, ao contrario que os seus conxéneres, teima en andar de pé, o que lle permite ver o mundo dende unha perspectiva diferente e pode ser lido como unha sorte de fábula sinxela que nos fala de non facer caso aos demais e querer seguir o noso camiño.

Alicia no país das marabillas, un libro para a rapazada

Hoxe falamos dun dos autores de literatura infantil máis coñecidos de todos os tempos, Lewis Carroll, e da que tamén é a súa obra máis coñecida: Alicia no país das marabillas. Estamos afeitas a ver a historia en soportes tan diferentes que nunca está de máis coñecer a historia orixinal. Ademais, pódese dicir que Alicia foi un dos primeiros clásicos xuvenís en estar traducido ao galego e, de feito, a súa tradución, realizada por Teresa Barro e Fernando Pérez-Barreiro, conseguiu en 1985 o Premio Nacional -Estatal- de Tradución de Libros Infantís e Xuvenís.

Lewis Carroll foi un personaxe moi interesante, que combinou a súa faceta de escritor de textos para a rapazada co seu posto como matemático e diácono en Christ Church, un dos colexios de Oxford. O seu nome orixinal era Charles L. Dodgson e combinaba o seu traballo en Oxford con afeccións artísticas, como eran a fotografía, inventar xogos ou diferentes contos e poemas. A cerna de Alicia haina que buscar na relación que establece coas fillas de Henry Lidell, compañeiro seu en Christ Church. Canda outro amigo, lévanas de picnic e aí prende o argumento da historia, no conto que Carroll/Dogdson lle conta á mediana delas, Alicia, para entretela nese paseo á beira do río, que permite tamén entender o comezo da obra.

Propoñemos volver a Alicia porque nunca cansamos de seguir a ese coello que chega tarde polo seu tobo, porque é un canto á imaxinación, ao disparatado, a ese corpo que se pode volver pequeno, pequeno ou grande, grande só comendo algo, porque é unha oportunidade para ver como se mestura o victorianismo da época de Carroll coa súa parte máis surrealista, porque ten un pouso de conto no que semella que van ocorrendo cousas inesperadas aparentemente soltas entre si, porque hai que perderlles o medo ás obras das que tanto se fala. É unha obra que se pode ler e ver en familia (dende o clásico de Disney á última Alicia de Tim Burton), porque nos ensina cousas que non valen para a vida práctica, senón para a interior (“O tempo é un señor).

En galego podemos lela en Xerais, nunha versión con notas ao pé e limiar, nas edicións de Cumio e Everest, pensadas para as máis cativas da casa, e a edición case de coleccionista de El Patito Editorial, con tradución de Xabier Queipo e cunhas singulares ilustracións de Fausto Isorna.

Repasamos autores clásicos da literatura infantil e xuvenil

Este verán recuperaremos autores e autoras clásicas da literatura infantil e xuvenil que podemos ler en galego.

Empezamos hoxe con Anthony Browne, un autor británico que quizais sexa un dos mellores autores de álbums ilustrados de todos os tempos. Caracterízase por unha visión irónica da sociedade e por crear unhas obras aparentemente moi infantís que, non obstante, gardan mensaxes moi interesantes para o mundo adulto. Publicou máis de 50 libros infantís, creados e ilustrados por el mesmo, que lle valeron, entre outros, o Premio Hans Christian Andersen, algo así como o Nobel da LIX. Falamos hoxe de dúas das súas obras:

“O libro dos porcos” é un álbum de 1986, publicado en galego por Kalandraka e traducido por Xosé Manuel González Barreiro. O argumento conta como nunha familia tradicional inglesa, formada por unha nai, un pai e dous fillos, todas as tarefas do fogar recaen precisamente na muller, que se ve obrigada a limpar e cociñar para os homes cos que convive, que recollen máis ben pouco. Pero un día, a nai rebélase e marcha, deixando unha nota que só di: sodes uns porcos. A partir de aí e a sopresa vén, sobre todo, da banda da ilustración: Browne pinta o pai e os dous fillos como uns porcos. Non por acaso, a familia chámase de apelido “Porconi”.

“Un paseo polo parque”, unha das súas primeiras creacións, tamén está publicada por Kalandraka en tradución de Sandra e Óscar Senra. Tamén trata unha cuestión social, agochada nunha historia bastante convencional: un pai, unha filla e o seu can van dar unha volta a un parque da cidade, o mesmo que outra familia formada por unha nai, un fillo e unha cadela. Mentres os animais e os nenos son quen de xogar e deterse nas cousas miúdas, os adultos son incapaces de se mirar á cara e de falar minimamente. Detrás desa historia, e a través das ilustracións, obsérvase unha diferenza de clases sociais moi evidente, tanto a través de como van vestidos os personaxes, como deténdose nos edificios onde viven.

Estas dúas obras son un convite a descubrir a un creador moi orixinal, de textos aparentemente sinxelos, que se apegan fortemente a unhas imaxes máis difíciles de ler, máis misteriosas e tamén máis potentes. Os álbums de Browne son especialmente interesantes porque sempre aluden a unha lectura infantil, máis inocente, quizais, menos complexa, e a unha adulta que adoita remover máis.

Pin It on Pinterest