Todas as colaboracións

‘O señor dos aneis’, traducido ao galego por Moisés Barcia

Esta semana Armando Requeixo achéganos as novidades da narrativa traducida ao galego con dúas propostas rebordantes de intriga e a aventura: O señor dos aneis, de J. R. R. Tolkien, e mais Unha historia detectivesca de dobre canón, de Mark Twain.

O señor dos aneis é unha das obras máis lidas e influentes da literatura universal. Publicada en tres entregas entre 1954 e 1955, a triloxía de Tolkien constitúe un dos mundos de ficción máis abraiantes e orixinais creados nunca, o que fai que por moitos fose considerada unha auténtica biblia da fantasía, pois as súas páxinas son, a un tempo, unha completa cosmogonía, unha fascinante mitoloxía e todo un tratado antropolóxico, que mesmo incorpora linguaxes propias e un imaxinario sociohistórico de personalísimo selo. A trama recrea a loita eterna entre o ben e o mal e pode lerse agora en galego mercé ao esforzo tradutor de Moisés Barcia, quen revisou e actualizou para Sushi Books un traballo seu anterior avanzado en Xerais.

Unha historia detectivesca de dobre canón é un dos títulos máis divertidos e orixinais de Mark Twain, o narrador estadounidense por excelencia da segunda metade do XIX. Publicada por primeira vez en 1902, o relato é unha parodia das tramas detectivescas, pois o seu protagonista é nada máis e nada menos que o celebérrimo Sherlock Holmes, creado polo escocés Arthur Conan Doyle, quen aquí ten que enfrontarse á resolución dun enigmático caso na California da febre de ouro. Holmes parece dar coa solución ao misterio, pero nunha reviravolta inesperada descóbrese que toda a lóxica do infalible sabuxo erra estrepitosamente e o caso acaba sendo desvelado por quen menos se espera. Tan benhumorada historia foi vertida ao galego por Antía Veres Gesto e publicouse baixo o selo de Faktoría K.

Tempo de ler as novelas curtas ‘Tres pintores’ e ‘Alana’

Esta semana Armando Requeixo convídanos á lectura de dúas novelas curtas: ‘Tres pintores’, de Cid Cabido, e mais ‘Alana’, de Fran Fernández Davila.

‘Tres pintores’ (Xerais) obtivo o Premio Ánxel Fole de Narración Curta que convoca o Concello de Lugo. Esta historia, protagonizada por dous mozos vigueses dos anos oitenta, é o relato da vida pseudo-caralla-intelecto-bohemio-contrariosa ?segundo a súa propia definición? na que viven instalados estes dous mozos, desexosos de viaxar ata o París máis cosmopolita que os afaste do mundo pechado e de futuro avolto no que habitan. Narrada cunha prosa líquida e grandes doses do humor e ironía, esta novela devólvenos o mellor Cid Cabido logo de case unha década de silencio narrativo.

‘Alana’ (Toxosoutos) foi distinguida no Certame Literario de Relato de Aventuras Antón Avilés de Taramancos que convoca o Concello de Noia e organiza a revista Casa da Gramática. A historia de Alana, unha moza castrexa de dezasete anos que vive en Trega, centra a peripecia deste relato ambientado nos tempos da Celtia galega, un mundo virado cara ao mar no que ten tamén un papel principal Glenda, a antiga xefa dos brigantes que mora en Irlanda, a nosa irmá da verde illa. Ao fondo, a ameaza da República de Roma e, polo camiño, unha trepidante aventura nos cumes do Pindo, na Bretaña e na costa sur do país dos kallaikoi.

As novelas premiadas de Emma Pedreira e Ana Cabaleiro

Esta semana Armando Requeixo ocúpase de dúas novelas de premio: ‘As Ramonas’, de Ana Cabaleiro, gañadora do García Barros, e mais ‘Besta do seu sangue’, de Emma Pedreira, galardoada co Xerais.

‘As Ramonas’ proponnos unha historia na que a memoria persoal e a reflexión sobre o colectivo se entremesturan con habelencia. A protagonista do relato, unha fotógrafa que atravesa un momento crítico, procura na Arte a táboa de salvación para esa difícil situación. Polo camiño van xurdindo mil e unha cuestións que amosan o fondo humano respecto de circunstancias ben diversas, todo narrado a través dunha sucesión de diálogos e pensamentos que teñen lugar no interior de vehículos Blablacar que comparten os distintos personaxes.

‘Besta do seu sangue’ é unha revisitación do mito licántropo que recupera a figura de Blanco Romasanta dende unha óptica de xénero. Narrada cunha prosa de gran pulo poético, articúlase en pequenas prosas a través das cales vai tecéndose unha historia de enganos e desencontros, de procuras da identidade e de amores imposibles, onde o fatum ten un papel decisivo e inapelable e o lendario e histórico hibridan nun relato abondo polifónico.

Publícase ‘Dezanove badaladas’, a primeira obra de Ballesteros

Esta semana Armando Requeixo fálanos dunha exhumación narrativa e unha novela mareira: ‘Dezanove badaladas’, de Anxo A. Rei Ballesteros, e mais ‘A gran travesía de Chiruca Macallás’, de Xurxo Souto.

‘Dezanove badaladas’ (Galaxia) recupera a primeira novela escrita polo autor, cando só tiña dezasete anos, que ve luz agora postumamente. É a historia de tres esmorgantes na Compostela de finais dos 60 do século pasado que, nunha noite de troula, percorren a cidade indo de tugurio en tugurio e cruzando cos individuos máis estrafalarios. Toda esta aventura condúceos aos abismos do alcohol e a violencia extrema, espello da súa vida baleira, sórdida e desesperanzada.

‘A gran travesía de Chiruca Macallás’ (Xerais) é unha epopea mareira de protagonismo feminino, onde a patroa do arrastreiro Macallás, Chiruca, percorre os mares do Norte superando mil obstáculos nunha singradura entre o fantástico e o real, o lendario e o vivenciado, que recrea os seus encontros e procuras na rocha perdida de Rockall, co peixe-sapo Lipeilipeisa ou a serea negra Mamí Watá. Todo coa forza do bravú e o heavy a resoar nos corazóns e a afirmación, en feminino, da grande aventura que sempre é o mar.

Os libros ‘1968’, de Vaqueiro e ‘Tu contas e eu conto’, de Sanches Arins.

Esta semana Armando Requeixo tráenos o comentario de dúas propostas narrativo-líricas: ‘1968’, de Vítor Vaqueiro, e mais ‘Tu contas e eu conto’, de Susana Sanches Arins.

‘1968’ é a crónica vivenciada do que foi o 1968 estudiantil nas avoltas augas da universidade compostelá naquel curso no que todo se desatou co maio francés. Os acontecementos políticos, mais tamén a experiencia formativa de raíz cultural e ideolóxica espellan neste libro en máis de medio cento de entradas diarísticas que se acompañan doutros tantos poemas. Nunhas e noutros ofrécese un retrato da Compostela e a Galicia da época, co gris abafo da represión franquista e, no extremo oposto, a rebeldía xuvenil duns universitarios que nunca apearon da bandeira do “venceremos nós”.

‘Tu contas e eu conto’ é un conxunto de dezasete relatos e outros tantos poemas. Ancorados nos espazos do íntimo, estes textos convídannos a reflexionar sobre cuestións palpitantes do noso ser social e individual, como a violencia de xénero, a vivencia do medo, o illamento, o noxo e a dor, mais tamén a ledicia de vivir, o gozo do erótico e o humor como poderosa arma coa que vencer todas as batallas.

‘Michigan/Acaso Michigan’ de Antón Reixa e ‘A través do fume’ de Antonio Piñeiro

Esta semana Armando Requeixo achéganos o comentario de dúas propostas narrativas: o relato autobiográfico ‘Michigan/ Acaso Michigan’ de Antón Reixa e a novela ‘A través do fume’ de Antonio Piñeiro.

‘Michigan/ Acaso Michigan’ é a crónica dos dezaoito días que o polifacético escritor vigués Antón Reixa pasou en coma inducido logo de sufrir un aparatoso accidente en outubro do 2016 cando viaxaba en auto de Galicia cara a Madrid. O relato do propio accidente, a súa longa estancia hospitalaria e a soñada vivencia mental que alí tivo amais das reflexións sobre como este feito traumático cambiou a vida do autor constitúen a cerna dunha narración poliédrica e mestiza, que ten moito de poético e que incorpora un relato en imaxes paralelo de Antonio Segade, complementado por un vídeo seu dispoñible en YouTube ao que se pode acceder directamente a través dun código qr. O libro complétase cun prólogo da poeta Chus Pato e un epílogo epistolar cruzado entre Reixa e o tamén poeta e xornalista Daniel Salgado.

A través do fume é unha narración en flashes ou prosas breves tecidas con fía poética. A través destes pequenos episodios a súa protagonista, a moza emigrante Nina, rememora a infancia a carón de súa nai presidida pola sombra ominosa da ausencia do pai, percorre as intensas e complexas relacións lésbicas e outras experiencias sexuais das mulleres que a rodeaban no tempo da infancia e, sobre todo, lembra e indaga no ambiente melancólico no que se criou e foi conformando a súa personalidade, todo contado dende o presente narrativo, cando se dispón a tomar un avión no aeroporto flamengo de Zaventem para regresar a Santiago e recoller as cinzas de súa nai acabada de falecer.

O relato de vida de María Xosé Queizán e a andaina de infancia e mocidade de Xosé Neira Vilas

Dúas propostas narrativas autobiográficas: o relato de vida de María Xosé Queizán en Vivir a galope (Xerais) e a andaina de infancia e mocidade de Xosé Neira Vilas en De Gres a Cádiz (Galaxia).

Vivir a galope é un exercicio de literatura do eu a través do que a escritora e activista viguesa fai memoria da súa longa, intensa e emocionante xeira vital. Dividido en cinco capítulos acompañados de numerosas ilustracións, María Xosé Queizán dános conta neles das súas orixes familiares e infancia e do Vigo de Posguerra no que se criou (1939-1949); da súa puberdade marcada polos continuos cambios de residencia provocados polos diferentes destinos do segundo marido de súa nai, funcionario de prisións (1949-1962); o seu namoramento e voda co tamén escritor Xosé Luís Méndez Ferrín, a súa maternidade e o activismo político co que xa entón se comprometeu (1962-1974); o longo e esgotador proceso de separación e, por fin, divorcio (1974-1979); e, xa por remate, o capítulo máis extenso e, felizmente, aínda en curso: o que se abre en 1979 e continúa ata hoxe, cheo de, nas súas palabras “risos, sexualidade e literatura”.

De gres a Cádiz é un libro que Xosé Neira Vilas comezou a escribir en 1996 e deixou rematado pouco antes do seu pasamento en novembro de 2015. Publicado hai uns meses é, por tanto, un volume póstumo no que rememora os anos de nenez e mocidade na aldea natal de Gres, uns anos decisivos para a súa formación tanto persoal coma literaria, pois neles reside o humus do que naceron as súas célebres Memorias dun neno labrego e tantas outras páxinas. Estas “prosas condensadas”, como el as chamou, acompáñanse de interesantes documentos gráficos e describen todo un mundo rural cheo de sucesos e personaxes que lle serviron de inspiración para a súa xenial obra.

Novidades de Manuel Rivas e Abel Tomé

Esta semana Armando Requeixo achéganos o comentario de dúas propostas narrativas ben diversas: dunha banda, os relatos ‘estremeiros’ de Manuel Rivas en Vivir sen permiso e outras historias de Oeste (Xerais) e, doutra, o noir medievalizante de Abel Tomé en A noite do corvo (Galaxia).

Vivir sen permiso e outras historias de Oeste reúne tres relatos longos que converxen na recreación dunha sociedade violentada polo poder das mafias e a corrupción, onde o control é exercido de xeito despótico para escravizar os máis febles, ben sexa nas avoltas augas do imperio do narcotráfico e a súa espiral de morte ou no submundo do carcerario e os seus desapiadados códigos internos. Todo escrito coa prosa plástica, de tinturas líricas e metáforas fulgurantes, do mellor Rivas.

A noite do corvo é unha historia chea de intriga na que o tenente Gonçalves da policía de Beth terá que resolver o estraño asasinato de catro membros dunha mesma familia no faro da Illa de Gothard. Unha singular novela negra, que xoga coa oposición destes espazos para enfrontar dous xeitos ben diversos de ver a vida: o da urbe moderna e cosmopolita de Beth, coas súas luces de progreso pero tamén coa lacra das desigualdades sociais centro/arrabaldes, e o da cidade ancorada no tempo, de códigos medievais, estrutura tradicional e chea de resaibos supersticiosos que representa Gothard.

As novas novelas de Manuel Esteban e Roberto Abuín

Esta semana Armando Requeixo fálanos de dúas novelas de ben diversa natureza: O meu nome é Ninguén, de Manuel Esteban, e mais Orfeo canta, de Roberto Abuín.

O meu nome é Ninguén (Xerais) é un thriller protagonizado polo inspector Carlos Manso, un antiheroe que se embarca na investigación da estraña morte de seu irmán, tamén policía, e no curso das súas pescudas acaba por descubrir un lutuoso episodio de pederastia protagonizado por un alto relixioso. Polo medio aparecen outras fías como as da corrupción política e policial, a marxinación dos discapacitados ou a impunidade coa que o Poder actúa.

Orfeo canta (Axóuxere) é un texto mestizo que hibrida sobre unha base narrativa retallos poéticos, discurso ensaístico e fórmulas parateatrais. O resultado é unha narración atípica que nos convida a reflexionar sobre as complexas relacións de literatura e vida tomando como fío condutor o descenso aos infernos de Orfeo na procura de Eurídice, unha catábase necesaria para que o individuo se atope a si mesmo e renaza nun proceso de anábase que o devolva á luz e a comprensión plena do ser e a existencia

Pin It on Pinterest