Todas as colaboracións

‘Diario dun enterro’, de Gonzalo Hermo, e ‘A luz da chuvia’ do que son coautores Delfín Caseiro e mais Antón Jardón

Esta semana Armando Requeixo proponnos a lectura de dúas novidades narrativas: a novela Diario dun enterro, de Gonzalo Hermo, e mais o libro de relatos A luz da chuvia, do que son coautores Delfín Caseiro e mais Antón Jardón.

Diario dun enterro (Galaxia) achéganos a historia dun escritor novo, Xacobe, que vive en Barcelona e ten que regresar a Eiradona, a súa localidade natal en Galicia, para asistir ao enterro de seu avó. A narración, que se nos presenta baixo fórmula diarística, vainos relatando o que acontece dende que Xacobe sabe do pasamento do seu familiar ata que rematan as exequias e regresa a Catalunya, polo que a acción se concentra en apenas tres días. Tan intensa vivencia obriga ao protagonista a repensalo todo: as relacións que mantén coa familia e co seu namorado, a distancia que o separa da súa terra, o contraste entre a vida urbana barcelonesa e a do rural galego e todas as circunstancias que caracterizan a súa vida como escritor en precario.

A luz da chuvia (Toxosoutos) é un conxunto de dez relatos protagonizados por diversos personaxes que deambulan pola Galicia interior dos tempos da Posguerra, aturando unha vida chea de miserias e de friaxes. Nestas historias os espazos, os ritmos e ciclos da natureza, amais dos códigos herdados da tradición teñen unha importancia decisiva para entender o proceder dos personaxes, en moitos sentidos arquetipos dunha Galicia eterna que aos aproxima aos modelos da literatura oral e popular.

‘O inimigo coñece o sistema’ e ‘Fascismo eterno’ de Umberto Eco

Armando Requeixo comeza as recomendacións lectoras para este 2020 que acabamos de estrear falándonos da tradución de dous interesantes ensaios: O inimigo coñece o sistema, de Marta Peirano, e mais Fascismo eterno, de Umberto Eco.

O inimigo coñece o sistema (Faktoría K) foi traducido dende o castelán orixinal á nosa lingua por Antía Veres Gesto. Volume moi documentado e de absoluta actualidade, nel Marta Peirano aborda a análise da Rede como un implacable mecanismo de vixilancia e manipulación ao servizo dunha plutocracia amoral, en moitas ocasións aliada con réximes neoliberalistas feroces, altamente militarizados, cando non directamente autoritarios e/ou imperalistas. Como usuarias e usuarios da Rede non somos abondo conscientes desta manipulación, de como se crea en nós unha enfermiza adicción a Internet e de ata que punto a nosa privacidade está exposta e vendida ao mellor comprador para que se negocie coa nosa información persoal no inmenso templo de mercadores no que se ten convertido a Rede.

Fascismo eterno (Embora) é a tradución dunha conferencia pronunciada por Umberto Eco en 1995 que aparece en galego da man de Benedict Buono e María Esther Martínez Eiras. Neste ensaio breve o filósofo e novelista italiano, un dos grandes intelectuais do noso tempo, caracteriza o que el denomina ur-fascismo ou fascismo eterno como unha ideoloxía fuzzy, abondo sincrética e ecléctica, que, porén, ten uns baseamentos recoñecibles que converxen puntualmente con outras ideoloxías totalitarias, despóticas e fanáticas como o falanxismo ou o nazismo, pero que non son sinónimas perfectas. Para precisar o sentido do ur-fascismo ou fascismo eterno Eco proporciona catorce trazos característicos que o definen e advirte de que o actual momento da política internacional non está libre de volver caer nel.

A escrita do inverno e do Nadal

Coincidindo co día no que rematamos o ano, o noso colaborador Armando Requeixo conversa connosco dun tema ben acaído para as datas nas que andamos: a escrita do inverno e do Nadal.

No primeiro treito da colaboración lémbranse algúns casos moi coñecidos de obras literarias universais que centraron a súa atención no tempo do Nadal. Textos de Dickens, Joyce, London, Andersen, Dostoievski ou Gogol, entre moitos outros, teñen como protagonistas os derradeiros días do ano e as súas celebracións, amosando a especial fascinación que dende sempre exerceron estas datas nos creadores de todo lugar.

A última parte da intervención xira arredor da presenza do inverno e o Nadal como motivo temático na literatura galega, citándose exemplos moi significados tanto de pasadas centurias como, sobre todo, do século XX e do actual. Xorden, así, os nomes dos cultivadores de vilancetes do XVII e XVIII, mais tamén os doutros clásicos como Ramón Cabanillas, Ramón Otero Pedrayo, Rafael Dieste, Ánxel Fole e Álvaro Cunqueiro ou, máis próximos a nós, Manuel Rivas e Pemón Bouzas.

‘Os nomes do vento’, de Juan Andrés Fernández Castro, e mais a novela ‘O viaxeiro perfecto’, de Iván García Campos

Neste día sinalado no que celebramos a Noiteboa, Armando Requeixo non quere faltar á súa cita semanal para recomendarnos dúas novas lecturas: o libro de relatos Os nomes do vento, de Juan Andrés Fernández Castro, e mais a novela O viaxeiro perfecto, de Iván García Campos.

Os nomes do vento (Fervenza) reúne unha trintena de relatos de moi variada fasquía, tanto no temático coma no estilístico, acompañadas das suxestivas ilustracións de Xosé Vizoso. Nestas historias atoparanse narracións de recendo colonial, de protagonismo mozo, críticos co frikismo televisivo, textos de refactura mítico-literaria, evocacións familiares, contos de terror, pezas de carácter fantástico, case epopeas, relatos animistas e aínda simbólicos.

O viaxeiro perfecto (Galaxia) achéganos a historia de Raimundo Martín, un ancián profesor que, por mor da súa delicada saúde, ten que se trasladar periodicamente ao hospital en ambulancia. Nun deses traslados coñece o condutor Mario, con quen acabará trabando unha amizade fraternal. Raimundo, consciente de estar a vivir os seus últimos días, manifesta a Martín o seu desexo de realizar en coche unha viaxe a París, o lugar no que transcorreu a súa mocidade e onde desexa ver por derradeira vez algunhas persoas que foron decisivas na súa vida. Esta novela é o relato desa viaxe, un camiñar polas estradas que é, ao tempo, unha intensa viaxe interior que os mudará definitivamente.

‘Corte e confección’, de Celia Díaz Núñez, e ‘Shanghai a Barcelona’, de Amador Castro Moure.

Hoxe Armando Requeixo proponnos a lectura do libro de relatos Corte e confección, de Celia Díaz Núñez, e da novela Shanghai a Barcelona, de Amador Castro Moure.

Corte e confección (Galaxia) é un conxunto de trinta e dúas historias de temáticas ben diversas, nas que son elementos comúns a técnica compositiva breve, os finais sorpresivos e a alta economía expresiva. Con estas premisas sucédense os diferentes minirrelatos, onde figuran narracións nas que tanto pode predominar o amor como a vinganza, igual a crítica social que a escrita metanarrativa, o mesmo a violencia de xénero que a memoria histórica, a vesania homicida e o lendario popular ou a obsesión paranoica e a denuncia manipuladora dos mass media, entre moitos outros temas.

Shanghai a Barcelona (Xerais) é unha novela sobre o destino e o fracaso, os amores perdidos e a memoria dunha mocidade feliz definitivamente ida. Narrada entre dous tempos (o retorno do protagonista emigrante dende a Barcelona de instalación á Galicia de orixe no 2003 e a asistencia por parte deste ao enterro dun amigo novamente na cidade condal no 2016) e dous espazos (a Barcelona urbanita e o Trasmundi rural chantadino), esta historia trenza diversas voces e sucesos para crear con eles unha estrutura pendular, que alterna a evocación das amizades e amores do pasado coa violencia e desenraizamento que gobernan a vida do protagonista no presente.

‘Mulleres e poder’, de Mary Beard, e mais ‘As mulheres que amavam os videojogos’, de Antía Seoane e Maite Sanmartín

Esta semana Armando Requeixo tráenos como recomendacións de lectura dous ensaios: Mulleres e poder, de Mary Beard, e mais As mulheres que amavam os videojogos, de Antía Seoane e Maite Sanmartín.

Mulleres e poder (Hércules), en tradución de María Alonso Seisdedos, é un volume concibido como un manifesto feminista no que a pensadora e especialista no mundo clásico Mary Beard reflexiona sobre o xeito no que dende os albores da Historia as mulleres foron apartadas do poder e a súa voz pública negada. Con exemplos tirados da literatura grecolatina e dos mitos da Antigüidade evidencia os fundamentos culturais da misoxinia que se estende ata os nosos días e que alcanza todos os ámbitos e vías, dende a alta política ata a esfera artística pasando polo mundo das Redes.

As mulheres que amavam os videojogos (Através) é un ensaio que pon en evidencia as desigualdades de xénero existentes na cultura dos videoxogos como novas fórmulas de expresión da narratividade e a creación actuais. Malia a importante presenza das mulleres como xogadoras e o destacado papel de non poucas delas, seguen a ser excluídas da consideración de hard-core gamers e toda a industria geek continúa a xerar imaxes excluíntes da muller, cando non sexistas ou violentas. Este libro quere axudar a reverter ese estado de cousas para avogar por unha cultura dos videoxogos que axude á deconstrución patriarcal e aposte pola igualdade de xénero.

A novela curta ‘B.S.O’ de Pablo Nogueira e o epistolario ‘Fosforescencias’ de Lupe Gómez con Armando Requeixo

Na súa colaboración de hoxe Armando Requeixo convídanos á lectura da novela curta B.S.O., de Pablo Nogueira, e mais do libro de prosas epistolares Fosforescencias, de Lupe Gómez.

B.S.O. (Fervenza) é unha de novela de novelas, que participa por igual do western, o film noir e a narración cinematográfica e musical. Texto híbrido e mestizo, inzado de homenaxes e citas, trénzase cunha singular estrutura concatenada de capítulos breves, orlado lírico e escrita decote eficiente.

Fosforescencias (Alvarellos) é o relato epistolar dun cambio de rumbo que implicou o abandono dun traballo e unha mudanza de vivenda, mais é, sobre todo, a crónica en misivas da refundación do roteiro vital da propia autora e a recapitulación lírico-filosófica do seu xeito de comprender o mundo e os seres.

‘Formigas nos pés’, de Nazaret López, e ‘A casa xunto ao volcán’, de Xosé Ricardo Losada

Esta semana Armando Requeixo convídanos á lectura das novelas Formigas nos pés, de Nazaret López, e mais A casa xunto ao volcán, de Xosé Ricardo Losada.

Formigas nos pés (Xerais) é o relato dun desamor, da ruptura amorosa dunha parella de moitos anos. Unha muller na fronteira dos cincuenta ten que se reconstruír deixando atrás o que foi o amor da súa vida, con todas as renuncias, feridas e sombras que a nova situación lle trae, mais esperanzada en atopar unha luz ao final dese longo e doloroso proceso que a obriga a renacer das súas propias cinzas.

A casa xunto ao volcán (Galaxia) é a historia de Xeila, unha rapaza de dezasete anos que, por mor do traslado laboral de seus pais, pasa de vivir en Ourense a estudar nun instituto de Rianxo. Este cambio, unido ás ensinanzas dun seu exprofesor de Filosofía, levarán a Xeila a reformular a súa vida e as relacións que mantén coas persoas que a rodean, facendo que abrollen novas personalidades súas ata entón ocultas.

‘Seique’, de Susana Sanches Arins,e ‘Aqueles momentos que perdemos’, de Xavier Estévez

Esta semana Armando Requeixo proponnos dúas novidades narrativas de signo ben diverso: a ollada ao pasado para dignificar a memoria de Seique, de Susana Sanches Arins, e a prospección sobre un futuro imaxinario de Aqueles momentos que perdemos, de Xavier Estévez.

Seique (Através) non é un libro de narrativa convencional: non é unha novela, tampouco un conxunto de relatos, talvez unha constelación de prosas que funcionan como un sistema de evocacións memorialísticas que bebe do ensaístico sui generis e da pulsión poética para documentar un mundo que se (re)constrúe por fragmentos e testemuños, nunha multiplicidade de voces que teselan unhas sobre outras para contarnos como foi a represión franquista, defrontando a visión dos vencedores á das vencidas, indo da violencia intrafamiliar á comunitaria, documentando as cicatrices do terror franquista nas mulleres que o padeceron e nos seus ecos pasados e presentes.

Aqueles momentos que perdemos (Obradoiro) é unha distopía que nos convida a imaxinar unha Galicia futura na que todas as persoas foron perdendo a memoria, esa sutil argamasa que nos une como humanos. En tan témero escenario, a adolescente protagonista inicia unha viaxe a un lugar que figura anotado nun vello caderno e que supón especial. No camiño atopa unha nena e xuntas percorren ese mundo que esfarela e van descubrindo a importancia de manter as acordanzas para vencer o silencio, a morte en vida que supón perder a identidade a mans do esquecemento absoluto.

‘O párroco de Vejlby’, de Steen Steensen Blicher, e ‘Os secuestradores de burros’, de Gerald Durrell

Esta semana Armando Requeixo convídanos a coñecer dúas novelas curtas traducidas á nosa lingua: O párroco de Vejlby, de Steen Steensen Blicher, e mais Os secuestradores de burros, de Gerald Durrell.

O párroco de Vejlby (Hugin e Munin), traducido directamente dende o danés por Alejandro Tobar, é un relato pioneiro do que hoxe coñecemos como novela negra ou policial. Publicado en 1829, sérvese do famoso caso criminal protagonizado en 1625 polo sacerdote Søren Qvist quen, nun arrauto de ira, matou un fregués e quixo logo ocultalo, mais o irmán do falecido conseguiu que fose xulgado e, finalmente, declarado culpable e castigado coa decapitación. Contada a partir do diario do xuíz que levou o caso, Erik Sørensen, e mais o crego que o sucedeu na parroquia de Ålsø, a obra propón unha fonda reflexión sobre temas tan relevantes como a pena de morte, a relixión e mesmo o espírito e aplicación das leis.

Os secuestradores de burros (Sushi Books) é un moi ameno relato de aventuras protagonizado por un grupo de rapaces que viven nunha illa grega, tal como o propio Durrell fixo durante da súa puberdade. Amanda e David, líderes deste fato de mozos, deciden secuestrar o maior ben material desta pequena e pobre illa, os burros, único medio de transporte e principal forza de traballo agrario. O motivo é axudar a un destes rapaces, Yani, quen, ao ficar orfo, ve como o ambicioso e insufrible alcalde local lle demanda unha débeda contraída por seu pai que é imposible de pagar, agás que se negocie cun troco tan valioso como o dos prezados équidos, dos que o propio rexedor é o principal propietario. A través deste entretido e colorista relato imos descubrindo a vida da illa e dos seus habitantes, ao tempo que a propia acción nos invita a reflexionar sobre cuestións como a amizade, a solidariedade, a afouteza, a cobiza, a desigualdade social, a superación persoal ou a defensa dos valores ecolóxicos.

Pin It on Pinterest