Todas as colaboracións

A compañía ‘Voadora’ presenta un novo espectáculo

Unha nave espacial? Un espazo galáctico? Unha zona de baile? Un lugar mental? Un terreo metafórico? Polo novo espectáculo da compañía Voadora desfilan Elvis, a razón e a fe que van de paseo, un meteorito, a sonda Voyager, debuxos en movemento coas gamas cromáticas rgb, relatos de acontecementos dos anos 90 entre Compostela e a NASA, debuxos de seres humanos en movemento e sobre todo música, moita música.

Voadora volve ampliar o terreo, a mirada e o concepto do teatro cunha peza que nos convida a bailar, a sorprendernos coa aparición dunha astronauta que aprende a coller unha lata nun expendedor de bebidas e a rir da imperiosa necesidade humana de querer entendelo todo.

Hemos venido a darlo todo é a paisaxe dunha galaxia incerta pero potente, onde a humanidade cae en extinción e aparece a poesía. Un cúmulo de referencias, conceptos e datos nunha viaxe sideral dun teatro que sente, latexa e nos levanta con entusiasmo da butaca.

Estréase a obra ‘O empapelado amarelo’

O feminismo chega aos escenarios coa estrea de O empapelado amarelo.

A pasada fin de semana tivo lugar en Ourense a estrea do espectáculo O empapelado amarelo, do novo colectivo A quinta do cuadrante. Con interpretación de Melania Cruz, dirección escénica de Tito Asorey, deseño de espazo escénico de Laura Iturralde, indumnetaria de Renata Uzal e espazo sonoro e grafismo de Lucía Estévez, esta peza é unha escenificación de aspectos autobiográficos de Charlotte Perkins, unha intelectual americana multidisplinar de finais do S.XIX, con partes metateatrais que nos permiten reflexionar sobre a esencia da creatividade, o nacemento do feminismo, o papel das mulleres na sociedade, os roles e o respecto nas relacións interpersoais ou a defensa da liberdade individual.

O deseño do espazo escénico e a disposición do público a tres bandas permite que, dende a proximidade, poidamos viaxar por todo o imaxinario e o conflito dunha muller que loitou contra moitos elementos opresores dentro e fóra do seu fogar. A peza fala do episodio biográfico da autora, unha depresión posparto e unha diagnose castrante por parte do seu marido médico para protexela inicialmente de toda fantasía, delirio ou presunta irracionalidade. Pero o espectáculo tamén nos leva a sentir esa claustrofobia, ese paternalismo e esa opresión social contra a que loitou esta precursora e contra a que loita aínda hoxe a muller emancipada e empoderada en moitos ámbitos sociais.

Cal é a diferencia entre o teatro alternativo e o comercial?

Nos teatros e salas do país existe unha oferta moi diversa de espectáculos e modelos de ralación co público. Cada espectáculo chama a relacionarse con distintas capas sociais e o que as persoas espectadoras procuran no teatro non sempre é o mesmo. Estes días asistimos a espectáculos máis alternativos e outros máis comerciais, todos necesarios para o xusto equilibrio da oferta e acceso ás Artes Escénicas.

Por unha banda, está a rematar a xira do popular espectáculo Somos criminais, protagonizado por Xosé Antonio Touriñán e Carlos Blanco. Unha comedia crítica sobre as maneiras “criminais” dos comportamentos de galegos e galegas. Un espectáculo deseñado en base á actualidade, noticias e apelación directa ao contexto. Vista por máis de 50.000 espectadores/as, a xira remata esta fin de semana en Narón.

E se no máis comercial remata, de momento, o percorrido deste espectáculo, outro comeza no máis alternativo. Estreado a pasada fin de semana na pequena sala Ensalle de Vigo, Inevitable, do Colectivo Marciano Balboa (Laura Iturralde, Borja Fernández e Diego Anido) repasa os ritos relixiosos de xeito paródico, empregando feitos e accións coma saetas, procesións, levitacións e iconografías relixiosas coma a cruz, para falar de fanatismos e outras experiencias místicas a partir dun personaxe inspirado nas películas de Rambo e con altas doses de impacto visual e físico.

O libro ’36 personaxes e un can’ explica como preparar un casting

A partir do libro 36 personaxes e un can, de Gustavo Pernas, falamos da profesión do actor e da actriz, da formación permanente, da preparación do casting, da inestabilidade deste oficio, da necesidade de reciclaxe constante.

O dramaturgo despeza os elementos dramáticos e ofrece de xeito lúdico unha serie de exercicios acompañados de pequenas escenas que condensan dramas, situacións grotescas, inesperadas ou cargadas de humor e intriga.

Algo máis ca un manual, este é un testamento dramático dun dramaturgo a pé de escena, na rúa das sociedades urbanas, nas entrañas dos conflitos que están baixo a capa dun filtro social aparentemente feliz.

Teatro afeccionado co libro ‘A Lola’, de Manuel Ayán

A diversidade de grupos de teatro afeccionado ou escolar ten dado e segue a xerar moitos froitos, tanto para a dinamización no ámbito da creación como da recepción escénicas. Non se pode entender o progreso do teatro profesional galego sen a existencia de colectivos que en distintas comunidades ensaian, escriben, traducen ou experimentan arredor da Arte teatral.

Hoxe fixámonos no libro A Lola, de Manuel Ayán (Laiovento). Un texto escrito para o grupo teatral Argallada de Pontevedra e que nos leva, a través dunha historia tráxica de descubrimiento do pasado de represión, ambición e dogma nacional católico do franquismo, á vixencia da defensa da igualdade, da educación laica, do feminismo, da liberdade de expresión, do respecto á diversidade. Unha trama determinada polo “pasado non ausente”, como se indica no propio libro. Unha das moitas experiencias éticas, democráticas, cívicas, participativas, lúdicas e de aprendizaxe que o teatro afeccionado nos brinda, neste caso a través da fábula de dous mozos que, ao querer casar, descobren que son irmáns, froito de moitas historias ocultas do pasado franquista.

O Nadal, protagonista dos libros de teatro

Roberto Pascual escolma dúas pezas de teatro infantil recentes que teñen que ver co Nadal: “Aos Reis Magos non lles gustan os caramelos de menta”, de Isabel Freire, e mais “O castiñeiro do Apalpador” do tamén actor Inacio Vilariño.

A Berberecheira de Chévere

Iniciativa de custodia do territorio teatral, así define Xesús Ron o proxecto que Chévere puxo en marcha cando recibiu o Premio Nacional de Teatro do Ministerio de Cultura e que ten por obxectivo redirixir e reinvestir o soporte e o capital humano da compañía para que artistas sen compañía poidan desenvolver un espectáculo e distribuílo.

Ata o momento foron tres pezas de teatro documento, inspiradas en vivencias persoais: Goldi Libre sobre a obxección de consciencia do servizo militar obrigatorio, Salvador sobre a emigración e Anatomía dunha serea sobre a violencia obstétrica.

Hoxe falamos desta última, creada e interpretada por Iria Pinheiro, un espectáculo que nos amosa secuelas dunha ramificación do machismo social e que moitas mulleres sofren en todas as fases do embarazo e do parto. Unha peza que emprega datos, parodia, canto, poesía, humor e denuncia para expor o absurdo de moitas situacións violentas, indignantes e habitualmente eufemísticas. O teatro como rito liberador e de denuncia, o corpo como unha galaxia de recordos, a poesía verbal e visual da escena para facernos visible esoutro teatro menos respectuoso e divertido, o de certos comportamentos sociais e o do machismo histórico que campa aínda por algunhas consultas, protocolos e persoal obstétrico do noso sistema de saúde público.

Banda deseñada e teatro na Revista Galega de Teatro

A última publicación da Colección de Banda deseñada da Erregueté xunta a creación dramatúrxica de Fernando Epelde coas ilustracións de Manuel Tudela. Unha versión d’A caixa negra, obra que fala dos abusos sexuais a menores e da reconstrución dun pasado traumático a partir da escoita de fitas de casette. Coa pátina e a iconografía do ano 92 e cos referentes daquel ano marcado polos Xogos Olímpicos de Barcelona, a Expo de Sevilla, os crimes de Alcàsser ou o boom inmobiliario que provocaría a burbulla do ladrillo. Motivos todos eles inspiradores, igualmente, da creación intertextual que Fernando Epelde fará tamén no seu novo proxecto musical e de videocreación psicodélico titulado Alcàsser 92.

A versión e o formato desta nova peza de pezas, que fortalece a intriga na descoberta de novos datos daquelas vítimas da pedofilia, susténtase na condensación poética da trama, no uso de imaxes e cores que recrean o ambiente e as tensións dramáticas e nos diversos planos e saltos temporais que nos ofrecen as viñetas. Un novo xeito de achegarnos ao teatro a través do cómic, ou de achegarnos ao cómic a través do teatro.

O novo circo galego

Durante os últimos anos o circo contemporáneo galego viviu un proceso de innovación, formación e difusión que o foi situando nun lugar destacado e con importantes producións que se poden comparar coas de contextos onde o apoio ás artes circenses está máis consolidado, coma Cataluña, Portugal ou Francia, por poñer exemplos cercanos.

As recentes estreas de Arnoia, Arnoia de Pistacatro, Involución de N+1 ou 4’’ da compañía IO Circo, fálannos da forza e do impulso desta arte escénica no país.

A historia recente e as liñas de apoio á formación (aglutinadas en Pistacatro basicamente ao longo dos seus 10 anos de existencia), o programa de circo no CDG da etapa dirixida por Cristina Domínguez ou as dez edicións da Festa do Circo ou o Circo á Feira na Sala Nasa durante a primeira década deste século, foron o xermolo dos colectivos que hoxe nos presentan estas pezas caracterizadas pola poesía visual, a unidade conceptual ou a combinación de varias artes escénicas con números de circo, na liña do circo posmoderno ou do fenómeno do novo circo internacional. Aquí xa non hai exhibición de feras nin números fragmentados do tradicional circo de carpa, ou non só. Estes espectáculos son o reflexo da capacidade renovadora, absorbente e transformadora dunha arte escénica (ao mellor a que máis) permeable á evolución e a sorpresa.

A consolidación do teatro coa ‘canteira de Ferrol’

Hoxe falamos con Roberto Pascual de teatro e patrimonio. No Ano Europeo do Patrimonio Cultural, tamén debemos pór en valor o capital inmaterial do teatro galego, especialmente dos ricos movementos artísticos e sociais que nos anos 70 e 80 provocaron a consolidación do teatro profesional e da rede institucional das artes escénicas no noso país.

Un deses focos está na chamada “canteira de Ferrol”, toda unha serie de actividades coma festivais, escolas municipais de teatro, premios ou grupos coma o Teatro Círculo de Perlío e Tagallo, que contribuíron na articulación do sistema teatral galego.

O dramaturgo Francisco Oti, protagonista daquel movemento amplo e construtivo, recolle no seu libro “O novo teatro galego en Perlío” a crónica, a análise e datos con documentación gráfica daqueles episodios.

Coñecer a nosa historia, valorar para continuar, avanzar e consolidar, ben poden ser os obxectivos desta obra e do que podería ser un centro museístico e de documentación do noso patrimonio teatral. Quizais nun deses edificios sen uso, construídos sen proxecto e sen vontade de mantemento e actualización coma os que hai pechados en Vigo e en moitas cidades do país. Co que cómpre albergar o patrimonio e non caer na desmemoria.

Pin It on Pinterest