Todas as colaboracións

Estréase ‘Soma’, de Javier Martín e o CDG

SOMA é a última produción de Javier Martín, participada polo CDG e coa intervención tamén do escultor Joaquin Jara, do deseñador de espazo sonoro Artur M Puga, do iluminador Octavio Mas e da produción de Sabela Mendoza. Unha peza que indaga dende a escultura e o deseño do espazo nas artes do movemento e cuxo amparo na Compañía pública de teatro resalta ironicamente o lema das coproducións do ente: “porque hai combinacións sorprendentes”. Neste caso o sorprendente tamén é que un espectáculo con forte indagación nas artes do movemento sexa coproducido polo CDG e non polo CCG (o Centro Coreográfico, unidade pantasma irmá e tamén dependente da AGADIC). Sorprendente que non haxa colaboración. Sorprendente que non se pidan explicacións a un centro público creado para o fomento da creación e investigación nas artes do movemento en todas as súas variedades. Sorprendente que a AGADIC manteña no cargo unha dirección canto menos errática do CCG. Mais a noticia é outra: a Directora do CDG dimite, abandona un Teatro ao que a AGADIC tampouco lle prestou moita atención, afogado pola burocracia administrativa e pouco eficiente para a arte.

Das combinacións sorprendentes da Dirección de Fefa Noia e de todo este panorama fican pezas coma SOMA. Unha fronteira entre a escultura e a danza, a beleza do sinxelo, o protagonismo do corpo humano, o concepto da medida e do peso. Unha composición visual que suxire o sino dese lugar co corpo desmembrado no proscenio e un corazón colgado dunha báscula ao final: ás negras para rexurdir e voar.

Falamos de ‘Vida de Cans’, un espectáculo de Talía Teatro

Neste Diario Cultural con Roberto Pascual falamos de Vida de Cans, un espectáculo da compañía Talía Teatro, escrito e dirixido por Cándido Pazó.

Vida de cans é unha alegoría sobre a sociedade moderna, sobre a vida, sobre a liberdade. Cándido Pazó mestura humor, emoción e actualidade nesta nova produción de Talía, un espectáculo asentado no traballo textual e a partir da creación de tres tipos distintos de roles, personalidades ou razas caninas.

Unha escenografía sinxela, que representa o encerro ou recinto cunha fechadura con gran protagonismo visual. Unha peza entretida, efectiva e que nos fai pensar nos costumes, na liberdade, na vida humana coa distancia da mirada canina, ou da perspectiva inocente e rexoubeira do xogo?

As novas tecnoloxías na obra ‘Despois das ondas’

Seguimos falando do uso de novas ferramentas e linguaxes no teatro galego a través do espectáculo “Despois das ondas”, que parte do texto de Ernesto Is, gañador do premio Rafael Dieste en 2017. Un premio convocado pola Deputación da Coruña que agora inclúe nas súas bases a escenificación da obra gañadora. Encárgase da representación a compañía Butaca Zero, con dirección de Xavier Castiñeira.

“Despois das ondas” é un espectáculo teatral e tamén un filme en directo. Inclúe elementos novidosos como a presenza dun sonidista en escena que acompaña as accións proxectadas nunha gran pantalla central. O xogo e o artificio non se ocultan. A peza é unha viaxe pola vida da actriz galega María Casares, exiliada en Francia coa súa familia desde a guerra civil. Nerea Brey interpreta a Casares moza e Belén Constenla encarna a actriz no seu regreso a España nos anos 70.

O teatro e a tecnoloxía dixital

As tendencias escénicas amósannos a forte presenza que a linguaxe do cinema ou o uso de ferramentas tecnolóxicas, dispositivos ou códigos da comunicación dixital teñen na escenificación.

Comezamos este percorrido polo espectáculo Interferencia varada da compañía Xerpo, residente na Sala Ingrávida do Porriño. Esta é unha peza especial para a compañía, de tránsito e de nexo entre a poesía (visual e verbal, cos haikus da escritora Helena Villar Janeiro) e a tecnoloxía.

Dende a vídeoconferencia, a proxección de transparencias, fragmentos de filmes ou unha cámara que recolle primeiros planos e obxectos, toda unha serie de elementos que se mesturan coa estética Wabi-Sabi, a expresión verbal condensada e asombrosa do haiku e a reflexión conceptual sobre o espazo e o tempo.

Un tempo e un espazo adicado á contemplación, á emoción e á visibilización da obra e das descobertas de mulleres pioneiras coma Jocelyn Bell, Hedy Lamarr ou Hannah Courtay. Un posicionamento ideolóxico claro e xusto da directora e do actor (Irene Moreira e Álex Sobrino) con respecto á ciencia, a arte e o feminismo.

Falamos de Neorretranca e posmorriña, do CDG

A única produción da recortada compañía pública de teatro lévanos a reflexionar sobre os tópicos, as imaxes na retina, os cheiros, a realidade crítica, a retranca escénica, a desmitificación, o xogo ou o lercheo, arredor do concepto de identidade galega. Dous textos de Roi Vidal e de Esther Carrodeguas cinguidos na linguaxe escénica pola directora Gena Baamonde.

Se se fala dela é porque existe, aínda que se dilúa. Se nos rimos de nós mesmos, saberemos dos nosos pecados, sen que nos crucifiquen. Se facemos un delirio e un esperpento poderemos superar (ou non) a esencia do rural, do bucólico, do pai mesmo… Aí están os incendios, a Igrexa, o Panteón de galegos ilustres, a romaría gastronómica… Un templo presidido por unha vulva enorme con encaixe dá paso a unha viaxe autobiográfica e histórica sobre a area vermella do nariz de pallaso. Da poesía á épica. Da literatura ao hashtagDo hashtag á coreografía de iconas galaicas nunha galaxia ebria e divertida en varios momentos.

Ata o 5 de maio no Salón Teatro e despois minixira galaica, que remata o 5 de xullo en Vigo.

O 40 aniversario de Monicreques de Kukas

Alma de marioneta, corazón de poeta. Esta é unha das frases que escoitaremos no espectáculo Arlequina, co que Kukas celebra unha data especial acompañado por outros titiriteiros galegos coma Borja Ínsua ou Larraitz e con músicos en directo.

Unha personaxe feminina protagonista, chea de letras pero que non sabe escribir, unha personaxe de papel, vulnerable pero poderosa, sedutora e inocente. Kukas mestura maxia, música, teatro de obxectos, circo, teatro negro e outras técnicas, xunto con referencias biográficas no texto e na escenografía (unha porta co número 79, ano de fundación da compañía) para facer gozar á cativada e á familia adulta nunha peza sorpresiva, artesanal e de humor diverso.

Abril, mes do circo

Cada terceiro bado do mes de abril celébrase, dende hai 10 anos, o Día Mundial do Circo. Máis alá das carpas tradicionais, moitas compañías de novo circo souberon facer evolucionar esta arte milenaria protagonizando aspectos como a unidade conceptual, a dimensión visual da posta en escena e a fusión de varias artes, dende a música en directo ata a maxia ou a performance.

En Galicia, unha das compañías pioneiras, Pistacatro, tanto en formación coma en produción de espectáculos que presentan orixinais mundos ou versións de textos a través da acrobacia ou de números aéreos sen renunciar á homenaxe dos pallasos ou do circo tradicional, preparou unha Gala do Circo no Auditorio de Galicia o pasado domingo.

Igualmente, o número especial de circo que acaba de lanzar a Revista Galega de Teatro, a memoria do legado da Ciudad de los muchachos de Bemposta en Ourense que nos trae o documental Manoliño Ngema estreado esta pasada fin de semana no Play-Doc de Tui ou o premio Feten ao mellor espectáculo de rúa para o dúo compostelán Sincronacidas por Ohlimpiadas, veñen pór de manifesto, xunto con moitas outras actividades organizadas en moitos dos nosos escenarios, que o circo é unha arte atractiva tanto para un plan familiar coma para o público máis esixente que procura nas artes escénicas sorpresa e innovación.

Centenario da creación do Conservatorio Nacional da Arte Galega

No mes de abril de 1919 presentábase no Pavillón Lino da Coruña un proxecto formativo e de creación teatral impulsado polas Irmandades da Fala e dirixido polo dramaturgo e actor Fernando Osorio. A idea era crear un teatro nacional seguindo o modelo dos teatros de arte libre de Europa, apostando pola modernización, a innovación artística e a superación do realismo costumista.

Cara a onde evolucionou aquel anceio dos nosos devanceiros? Coñecemos ben o legado dos nosos artistas teatrais, de Ramón Cabanillas, Camilo Díaz Baliño, Xaime Quintanilla e tantos outros creadores galegos da arte teatral?

Cal é a situación do noso teatro nacional hoxe? O Centro Dramático Galego e a Escola Superior de Arte Dramática de Galicia son as lexítimas sucesoras daquel proxecto fanado. Que retos e que problemáticas pexan o seu pleno desenvolvemento e autonomía?

Analizamos os piares institucionais do teatro galego co gallo deste centenario, os avances e estancamentos 100 anos despois.

Día Mundial do Teatro e o teatro do porvir

Hoxe é un día especial. Todo o mundo celebra a diversidade e a arte teatral lendo a mensaxe do mexicano Carlos Celdrán en multitude de linguas. Os galegos e galegas temos a fortuna de pensarnos e recoñecernos como país (teatral) nunha lingua propia. Podemos escoitar a sonoridade das ideas do dramaturgo como: “o teatro é unha viaxe ao corazón do espectador para espertar a súa consciencia cívica, ética e humana”.

Neste día tan especial queremos falar do teatro do porvir, do futuro, e que mellor motivo que falar do I Congreso do Teatro Galego, anunciado recentemente pola Academia Galega do Teatro para marzo de 2020 e que ten como obxectivo fundamental propor a través do debate un plan estratéxico, revisar e renovar as políticas teatrais despois de 40 anos de exercicio profesional. Co 2030 no horizonte é o lema do Congreso, que quere falar de proxección, actualización e conexión coas novas dinámicas sociais.

Gala da 23ª edición dos Premios María Casares de Teatro 

A Asociación de actores e actrices de Galicia organiza os Premios do Teatro Galego, que por vez primeira serán retransmitidos en directo dende o Teatro Rosalía de Castro da Coruña, en streaming por YouTube.

Facemos un repaso polas candidaturas, entre as que destacan, como favoritas, Commedia con 12 nominacións e Divinas Palabras Revolution con 7. Falamos do manifesto de Carlos Santiago, un alegato á liberdade de expresión e creación e unha profunda reflexión sobre o obsceno e o sublime no teatro. Precisamente o actor e dramaturgo foi denunciado por blasfemia e insulto pola ingrexa e sectores conservadores que viron inapropiado o seu dircurso dopregón do entroido de Compostela 2018. Con esta decisión da AAAG de encargar o manifesto a Carlos Santiago, tamén se fai patente o apoio da profesión ao creador e á súa lexítima liberdade de pensamento e manifestación.

Na Gala tamén veremos, alén das propias sorpresas e do espectáculo que xirará en torno ás artes do circo e do clown, a entrega dos Premios de Honra Marisa Soto ás Aulas de Teatro universitarias de Santiago e de Ourense.   Foron canteira de moitos profesionais cando non existía unha escola superior de Arte Dramática en Galicia, dinamizadoras da actividade escénica e pontes internacionais con prestixiosas institucións. Roberto Salgueiro e Fernando Dacosta, recollerán este recoñecemento en nome dunha gran familia de actores, actrices, directoras, dramaturgas e xestoras que vimos medrar alí o noso oficio, a nosa paixón e os nosos compromisos.

Pin It on Pinterest